Hoe WeWork in korte tijd de hemel bestormde
Er zijn van die bedrijven die op een zodanig meteoorachtige manier opkomen dat ze haast mythische proporties aannemen. WeWork was zo’n bedrijf. Gestart in 2010 door Adam Neumann en Miguel McKelvey, leek het van meet af aan voorbestemd om alles wat met werkplekken te maken had te hertekenen. Flexibiliteit, design, community en vooral: een verhaal dat groter leek dan het leven zelf. Men sprak niet langer over kantoorverhuur, maar over een revolutie in hoe mensen werkten. Gekoppeld aan het charisma van Neumann en het Silicon Valley-achtige enthousiasme waarmee WeWork de wereld wilde veroveren, was het enthousiasme immens.
Investeerders vielen als vliegen voor het model: neem lange huurcontracten op toplocaties, richt ze in met hippe meubels, creëer gedeelde ruimtes en verhuur ze dan in stukjes aan startups, freelancers, creatieve zielen of zelfs grotere bedrijven die ‘iets met innovatie’ wilden doen. Voeg daar een flinke saus marketing en storytelling aan toe, en je kreeg een bedrijf dat zich presenteerde als een lifestyle-brand in plaats van een vastgoedspeler. En dat terwijl de kern van het verdienmodel gewoon vastgoedlease was. Ach, details.
De cijfers groeiden in een tempo dat enkel te vergelijken viel met het aantal post-its op een hackathon. In 2019 werd WeWork gewaardeerd op bijna 47 miljard dollar. Ja, dat lees je goed. Miljard. Het was een darling van investeerders, met SoftBank als grootste geldschieter. Alles wees erop dat dit de toekomst was. Maar zoals wel vaker met te mooie verhalen: de lucht was dun aan de top.
De implosie: een mix van grootheidswaanzin, wanbeheer en onrealistische dromen
Wat begon als een frisse wind in de stoffige wereld van kantoren, sloeg al snel om in een storm van kritiek en chaos. De eerste scheurtjes kwamen aan het licht in aanloop naar de geplande beursgang in 2019. In het openbaar moest WeWork plots tonen hoe de financiële huishouding er werkelijk uitzag. En die was… op zijn zachtst gezegd zorgwekkend. Enkele onthullingen sloegen in als een bom. Adam Neumann had eigendommen verhuurd aan WeWork, zichzelf miljoenen uitgekeerd, en het bedrijf was verlieslatender dan een emmer zonder bodem. WeWork brandde geld alsof het confetti was op een te groot feest.
De beursgang werd afgeblazen. Neumann werd gedwongen op te stappen, zij het met een vertrekpremie waar de gemiddelde werkende sterveling duizend levens voor zou moeten werken. En toen begon het verval in sneltreinvaart. De magische waardering van bijna 50 miljard dollar smolt als sneeuw voor de zon. WeWork krimpte, schrapte locaties, ontsloeg personeel en probeerde wanhopig om het hoofd boven water te houden. Maar het oorspronkelijke model – lange leases tegenover korte huurcontracten – bleek, zeker in crisistijden zoals de coronapandemie, gevaarlijk instabiel.
Toen COVID-19 de wereld lamlegde en thuiswerk de norm werd, verloor WeWork haar bestaansreden. Wie had er nog een hip kantoor nodig als iedereen in joggingbroek via Zoom vergaderde? De bezettingsgraden kelderden. Ironisch genoeg had de pandemie een versnelling gebracht in de werkflexibiliteit die WeWork zo voorstond, maar dan op een manier die het bedrijf zelf onderuit haalde.
Is er nog toekomst voor het WeWork-model?
Het is makkelijk om te wijzen en te lachen met de puinhoop die WeWork werd. Maar ergens wringt daar iets. Want het oorspronkelijke idee – flexibele, mooi ingerichte, gedeelde werkplekken – is op zich helemaal niet zo slecht. Integendeel, veel bedrijven zijn inmiddels afgestapt van het idee van vaste bureaus, en kiezen voor hybridestructuren of satelietkantoren. De behoefte aan coworking blijft, maar het is eerder nuchter geworden, ontdaan van het goeroe-achtige sausje dat Neumann eroverheen had gegoten.
In veel steden blijven coworkingruimtes floreren, zij het vaak onder lokale, kleinschalige of gespecialiseerdere merken. Denk aan plekken gericht op creatieve sectoren, sociale ondernemingen of technologie-startups. Die begrijpen beter wat hun doelgroep écht nodig heeft, en rekenen met realistischere businessmodellen. Sommige bieden zelfs communitybuilding, maar zonder de illusie dat ze een spirituele beweging aan het opbouwen zijn. Gewoon een goede koffie, stabiele wifi en een inspirerende ruimte, meer hoeft het soms niet te zijn.
WeWork zelf probeert nog overeind te krabbelen, met nieuwe CEO’s, herstructureringen en pogingen om het schip te keren. Maar het momentum is weg. Het merk is bezoedeld, de cijfers blijven pijnlijk, en de vastgoedwereld heeft geleerd om het kaf van het koren te scheiden. Wat overblijft is een waarschuwend voorbeeld van hoe veelbelovende ideeën ontsporen door hebzucht, ego en gebrek aan degelijke structuur.
Wat kunnen ondernemers leren van de val van WeWork?
Je zou kunnen zeggen dat de geschiedenis van WeWork leest als een Griekse tragedie. Een held (Neumann) met een grootse visie, die door zijn eigen hybris ten onder gaat. Maar achter dat theatrale verhaal schuilt een berg lessen waar ondernemers – groot én klein – vandaag nog iets aan hebben.
Ten eerste: groei is geen doel op zich. Veel te vaak wordt groei gezien als de heilige graal. Meer locaties, meer gebruikers, meer investeringen. Maar als daar geen gezonde fundering onder ligt, kan het hele bouwwerk instorten bij de minste tegenslag. Financiële degelijkheid en operationele efficiëntie klinken misschien saai, maar ze vormen de ruggengraat van elk duurzaam bedrijf.
Ten tweede: authenticiteit verkoopt, maar mag geen masker zijn voor wanbeleid. De storytelling van WeWork was briljant, maar ook bedrieglijk. Wat als een mission-driven bedrijf werd gepresenteerd, bleek achter de schermen een labyrint van belangenconflicten en ontransparantie. De les? Blijf trouw aan je missie, maar laat je niet meeslepen door eigen mythen.
En tot slot: pas op met charismatische leiders die als messiasfiguren worden opgevoerd. De persoonlijke cultus rond Neumann was verblindend, voor investeerders én personeel. Maar charisma alleen bouwt geen stabiel bedrijf. Het vraagt om leiderschap, integriteit en – af en toe – een gezonde dosis nederigheid. De beste ondernemers luisteren, bouwen met beide voeten op de grond, en weten dat succes iets is dat je verdient, niet afdwingt.
De neergang van WeWork is een pijnlijke herinnering aan hoe snel de slinger kan omslaan. Van koning van coworking naar symbool van overmoed, in minder dan een decennium. En toch blijft het verhaal boeiend, misschien omdat het iets fundamenteels raakt: onze zoektocht naar nieuwe manieren van werken, verbinden en creëren. Daarin schuilt nog altijd iets moois, als je bereid bent om de ballon van de hype door te prikken.